PEP-screening is een van de onderdelen van het cliëntenonderzoek waar instellingen het vaakst de plank misslaan — niet omdat de regel onduidelijk is, maar omdat de uitvoering oordeel vereist dat een geautomatiseerde tool niet levert. Een match op een lijst is een signaal, geen conclusie. In dit artikel leggen wij uit wie een PEP is, wanneer verscherpt onderzoek verplicht is en hoe u een PEP-screening uitvoert die standhoudt bij toezicht.
Wat is een PEP?
Een Politically Exposed Person (PEP) is een persoon die een prominente publieke functie bekleedt of recent bekleedde — denk aan staatshoofden, ministers, hoge ambtenaren, rechters van hoogste instanties, bestuurders van staatsbedrijven en hoge militairen. De WWFT rekent ook directe familieleden en bekende naaste geassocieerden tot de reikwijdte. Het zijn van PEP is geen verdenking; het is een risicofactor die om aanvullende waarborgen vraagt vanwege de verhoogde kans op corruptie of misbruik van positie.
Wanneer is verscherpt onderzoek verplicht?
Zodra een cliënt, UBO of vertegenwoordiger als PEP wordt geïdentificeerd, is verscherpt cliëntenonderzoek (EDD) verplicht. Dat betekent in de kern drie dingen: goedkeuring van het hoger management voordat de relatie wordt aangegaan of voortgezet, het vaststellen van de herkomst van vermogen en middelen, en doorlopende, intensievere monitoring van de relatie.
De grens van geautomatiseerde screening
Screeningssoftware vergelijkt namen met PEP- en sanctielijsten en levert mogelijke treffers op. Dat is waardevol, maar het is het begin van het werk, niet het einde. Veelvoorkomende valkuilen: naamsovereenkomsten met een verkeerde persoon (false positives), gemiste treffers door spelling- of transliteratieverschillen, en het klakkeloos sluiten van een melding zonder vastgelegde beoordeling. De analist beoordeelt de context — geboortedatum, functie, jurisdictie — en bepaalt of het een echte treffer is.
Een verdedigbaar PEP-dossier
Een dossier dat standhoudt bevat: de uitgevoerde screening met datum en gebruikte bron, de beoordeling van elke mogelijke treffer met de redenering, de vastlegging van de herkomst van vermogen bij een bevestigde PEP, de managementgoedkeuring, en het verscherpte monitoringprofiel. Reconstructie achteraf lukt zelden volledig; leg het vast op het moment van beoordeling.
Doorlopende monitoring
PEP-status is niet statisch. Iemand kan tijdens de relatie een politieke functie verkrijgen, en een eenmalige screening bij onboarding mist dat. Periodieke herscreening en gebeurtenisgestuurde controles houden het dossier actueel — een punt waar toezichthouders nadrukkelijk naar kijken.
Wanneer schakelt u een specialist in?
Bij volume, bij complexe internationale relaties of bij een achterstand in herscreening loont het om de beoordeling door een specialist te laten uitvoeren of toetsen. Finaxis levert PEP- en sanctiescreening met menselijke beoordeling als onderdeel van het bredere CDD- en KYC-traject. Zie ook onze gids over UBO vaststellen en de WWFT-verplichtingen in 2026.